Büret
Hem sıvı hem de gazların hacmini ölçmek amacıyla kullanılan büret, sık tercih edilen bir laboratuvar gerecidir. Hassaslığı sayesinde tam sonuç veren büretler, en ufak değer farklılıklarının dahi önemli sonuçlara yol açabileceği deneylerde kullanıcılara büyük kolaylık sağlar. Hassaslığı ve doğru sonuç vermesi ile öne çıkan laboratuvar malzemelerinden olan büret, form açısından ucunda musluk bulunan uzun ince enjektörü andırır. Çok küçük hacimli malzemelerin ölçümünde kullanılan laboratuvar büret gereçleri, çalışma prensibine ve üretim malzemesine göre üç farklı seçeneğe sahiptir. Farklı kullanım amaçları için geliştirilen büret çeşitlerinin tamamı cam büret olarak bilinen klasik tasarım baz alınarak geliştirildiği için genel görünüm açısından tüm büret çeşitlerinde hemen hemen aynıdır. Mekanik ve dijital tasarımlarıyla kullanıcılara hatasız ölçümler yapma olanağı tanıyan bu laboratuvar gereçleri, ulaşılabilir fiyat düzeyiyle dikkat çeker. Siz de okulda veya laboratuvarda kullanmak için yeni bir büret arayışındaysanız, Akakçe’yle zengin ürün seçkisindeki farklı modelleri bulabilir, bütçenize uygun olanlar arasından dileğinizi tercih edebilirsiniz.
Büret Özellikleri
Kimya laboratuvarlarında yoğun olarak kullanılan ve klasik modelleri camdan üretilen büretler, türüne göre farklı özelliklere sahiptir. Bu aletlerin tüm çeşitlerini ve özelliklerini açıklamadan önce “Büret nedir?” sorusuna yanıt vermek gerekir. Büret, titrasyon olarak bilinen hacim analizi uygulamalarında kullanılan, çok az miktarlı sıvı ve gazların ölçümünü yapabilen bir çeşit cam tüptür. Söz konusu cam tüp, ucundaki musluk ve gövdesindeki dereceler ile dikkat çeker. Büret özellikleri arasında en dikkat çeken detay klasik olanların cam veya amber renkli camdan üretilmesidir. Hacimsel, dijital, otomatik ve piston gibi çeşitleri bulunan söz konusu gereçlerin otomatik olanlarında da cam malzeme kullanılır. “Otomatik büret nedir?” sorusunun yanıtı ise “ölçüm işlemini otomatik olarak gerçekleştiren, ortalama 50 ml hacimli büret” şeklinde verilebilir. Türü fark etmeksizin söz konusu gereçlerin en sık kullanıldığı uygulamalar ise kompleksometrik yöntemler, çöktürme, asit-baz analizler ve indirgenme-yükseltgenme analizleridir.
Sıvı ile gaz haldeki kimyasal içeriklerinin ölçümünün yanı sıra hazırlanan çözeltilere kontrollü olarak içerik eklemesinde de kullanılan büret, çok yönlü olmasıyla dikkat çeker. Kapasite açısından 10 ml, 25 ml, 50 ml ve 100 ml seçenekleri bulunan büret gereçleri arasında en sık tercih edilenler 50 ml kapasiteye sahip olanlardır. 50 ml büret ürünlerini sık tercih edilme nedeni ise titrasyon analizlerinde genellikle büyük miktarda malzeme içeren ölçümler yapılmamasıdır. Uç kısımlarındaki musluk bölümü ile özellikle sıvı malzemelerin ölçümünü sağlayan özel laboratuvar gereçlerinde genellikle 0.1 ml ölçüm hassasiyeti bulunur. Bunun anlamı, ölçüm sırasında meydana gelen 0.1 ml’lik değişikliklerin dahi kullanılan büret tarafından algılanabilmesidir. Genellikle pyrex camdan üretilen ölçüm cihazlarında PTFE, borosilikat gibi malzemeler de kullanılır. Öte yandan dijital ölçüm yapan türleri farklı malzemeler de içerebilir. Ancak modern teknoloji ürünü olan dijital aletlerde dahi piston ve kanül kısmı, camdan üretilir. Bunun nedeni ölçüm aletinin kimyasal malzemeler ile etkileşime girmesini önlemektir.
Büret Çeşitleri
Klasik büret adlı ölçüm aletleri uç kısmında musluk bulunan uzun dereceli tüp formunda iken otomatiklerde ise zemine temas eden kısımda geniş bir hazne yer alır. Bu haznenin hemen üstünde ise silikon pompa gibi görünen puar ve PTFE musluk bulunur. Bu musluğun amacı sıvının ölçüm aleti içinde kapalı devre hareket etmesini sağlamaktır. Şeffaf cam ve amber rengi cam kullanılan bu aletler rengi fark etmeksizin şeffaf olduğundan menisküs çizgisinin kolayca takip edilmesine olanak tanır. Bazı markalar otomatik büret ürünlerini puar eklentisi olmadan satışa sunar. Dolayısıyla satın almadan önce alet ile birlikte gelen aksesuarları kontrol etmekte fayda vardır. Camın aşınmasına neden olan kimyasal malzemelerin karıştırılması, ölçülmesi ve analiz edilmesinde kullanılan büretler, polietilen gibi farklı malzemelerden yapılır. Hem klasik hem de otomatik olanlarda hazne dışında şelbah bandı adı verilen derece göstergesi yer alır. Bu göstergeler enjektör ve mezür çeşitleri gibi gereçlerde de bulunur. Öte yandan tüm bu eklentiler dijital büret modellerinde bulunmaz.
Bazı modelleri bilgisayara bağlanarak kullanılan dijital olan büretler tıpkı tansiyon aletlerinde olduğu gibi belirli süre sonunda direkt olarak sonucu ekranında gösterecek niteliktedir. Bu nedenle dijitallerin kullanımında gözlemcinin çizelgeyi takip etmesi gerekmez. Üstelik dijital çalışma sistemine sahip olan aletler çok kısa sürede yüksek doğruluk oranı ile sonu verdiği için daha fazla analiz yapmak mümkündür. Tüm çeşitleri belirli standartlara göre üretilen söz konusu hacim ölçme aletlerinin dayanıklı olduğu maddeler birbirinden farklı olabilir. Örneğin, asit ve baz özellikli sıvıların analizinde kullanılan büretlerin musluklarında mutlaka musluk başı ve conta yer alır. Contanın işlevi yüksek basınçlı sıvıların analiz sırasında musluktan sızmasını önlemek olduğu için güvenli kullanım açısından önemlidir. Bununla birlikte analiz ve deneyler sırasında kullanıcıların olası yaralanmalara karşı korunması için eldiven, siperlik, gözlük gibi laboratuvar güvenlik gereçlerini kullanması tavsiye edilir.
Büret Kullanımında Nelere Dikkat Etmek Önemlidir?
Mekanik, otomatik ve dijital büretler, aynı analizlerin gerçekleşmesini sağlasa da farklı kullanım aşamalarına sahiptir. Dolayısıyla “Büret nasıl kullanılır?” sorusuna tüm büret türlerini kapsayan genel bir yanıt vermek mümkün değildir. Öte yandan genellikle mekanik veya otomatik büret 50 ml kapasiteli modeller tercih edilse de güvenli ve yüksek verimli bir kullanım süreci için kullanılacak titrant miktarına uygun kapasiteli aletlerin tercih edilmesi gerekir. Bununla birlikte klasik olarak da bilinen mekanik cam büret ürünlerinin kullanımına alışmak için şu adımların takip edilmesi tavsiye edilir:
- İlk kullanım öncesinde büret parçalarının doğru olarak takılarak kurulumun yapılması gerekir. Kullanım kılavuzunda yer alan kurulum şemasını takip etmek yeterlidir.
- Kurulum sonrasında analizi yapılacak olan titrant, büret üzerinde yer alan sıfır noktasının üzerinde rastgele bir noktaya kadar doldurulur.
- Musluğun altına uygun kap yerleştirildikten sonra musluk yavaşça açılarak titrant sıfır noktasına gelene kadar kaba boşaltılır. Bu işlem için el hassasiyeti önemlidir.
- Analiz sırasında hazne içinde hava kabarcığı olmaması halinde hatalı sonuç verebilir. Dolayısıyla büret içinde hava kabarcığı olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.
- Musluk kullanılarak titrant ayrı bir kaba aktarıldıktan sonra musluk ucunda kalan damlanın silinmesi gerekir.
Bu adımların doğru şekilde uygulanması ile kimyasal deneylere istenilen miktarda içerik eklemek, oldukça kolay ve zahmetsiz şekilde gerçekleştirilir.
Büret Fiyatları
Laboratuvar malzemeleri üreten çeşitli markalar tarafından üretilen büret çeşitleri, ulaşılabilir fiyat aralığına sahiptir. Büret fiyatları ise genel olarak üretim malzemesine, çalışma prensibine, kullanım şekline, ölçüm hassasiyetine, hazne hacmine, musluk varlığına ve markasına göre belirlenir. Dolayısıyla mekanik ve otomatik büret fiyatları arasında fark vardır. Tamamen dijital ölçüm yapan ve ekranı bulunan yeni nesil büretler ise farklı detaylar dikkate alınarak fiyatlandırılır. Gövde kısmı şeffaf ve amber renkte olan büret çeşitlerinde de fiyat farklılıkları olması normaldir. Musluklu büret ile musluksuz büret fiyatları da aynı düzeyde değildir. Öte yandan beherglas fiyatları gibi büret fiyatları da üretici marka nedeniyle farklı olabilir. Ancak belirli dönemlerde laboratuvar malzemelerine yönelik kampanyalar sayesinde çok daha uygun koşullarda istenilen modele sahip olmak mümkündür. Siz de dijital, otomatik veya mekanik büret almak istiyorsanız, uygun fiyatlı ürünleri kolayca kıyaslamak için Akakçe’den yardım alabilirsiniz.