Çello, Viyolonsel
Genellikle çello olarak kısaltılan viyolonsel, yaylı bir çalgıdır. Keman ailesinin bu üyesi, viyoladan daha az oktav üretir. Solo çalgı, oda müziğinde aynı zamanda orkestranın yaylı çalgılar bölümünün bir üyesi olarak kullanılır. "Küçük viyolonsel" anlamına gelen İtalyan viyolonselinin kısaltmasıdır. Avrupa klasik müziği ile yakından ilişkilidir ve standart orkestranın bir parçasıdır. Ayrıca diğer birçok oda grubunun bir parçası olmasının yanı sıra yaylı çalgılar dörtlüsünün bas sesidir. Bu sayede bu yaylı çalgı ile çok sayıda konçerto ve sonat çalınabilir. Tarih boyunca yaygın bir enstrüman olarak kabul edilir, farklı malzemelerden yapılan enstrümanların hepsi farklı boyutlardadır. Melankolik ses üretimi sayesinde ezgilere derin bir anlam ve hüzün kazandırır. Siz de viyolonsel çalgısı ile orkestranın bir parçası olmak ya da kendi sololarınızı çalmak isterseniz, Akakçe’de yer alan yaylı çalgılara göz atabilirsiniz.
Viyolonsel Nedir?
Viyolonsel, çello ile aynı anlama gelir, her ikisi de keman ailesine ait bir yaylı çalgıdır. Aynı çalgı için kullanılan bu iki sözcük sayesinde “Viyolonsel nedir?” ve “Çello nedir?” sorusu birlikte yanıtlanabilir. Viyolonsel kelimesi, keman ailesinin tenor enstrümanı olan çellonun resmi adıdır. İki şekilde de yazılan bu müzik aleti, solo bir çalgı olarak ya da daha büyük bir yaylı çalgılar korosunda işlev görebilir. Ailenin alçak perdeli enstrümanlarından biri olan alet, dik bastan sonra ikinci sıradadır. “Viyolonsel ne demek?” sorusu ise müzik notasyonunda hem tenor nota anahtarını hem de bas nota anahtarını okuyan yaylı çalgı olarak cevaplanabilir. Bu yaylı çalgılar, luthier adı ile anılan zanaatkarlar tarafından yapılır. İlk olarak on altıncı yüzyıl İtalyasında ortaya çıkan bu enstrümanlar, bas keman olarak bilinen daha eski bir enstrümandan türemiştir.
Çello Çeşitleri
Çellolar, büyük, küçük boyutlarda olabildiği gibi farklı ülkelerde çeşitli boyut ve tellerle üretilir. Genellikle ıhlamur ağacı, abanoz, akçaağaç, kavak, ladin, söğüt gibi ağaçlardan yapılan viyolonseller, bazen lamine ahşaptan da yapılabilir. Genellikle yan kısmıyla birlikte üst kısmında farklı ağaçlar kullanılarak tamamlanır. Boyutlarına göre adlandırılan viyolonsel çeşitleri, çello hakkında bilgi sahibi olmanıza yardımcı olur. Çello boyutları ve çeşitleri ise şöyle sıralanabilir:
- Tam boy büyük çello, 4/4 olarak da adlandırılan en büyük boy dört tele sahiptir. Genellikle kırk sekiz inç yüksekliğindedir, bununla birlikte çellistler tarafından tercih edilen en yaygın türdür.
- Akustik viyolonseller sadece elektrikli olmayan, bir elektrik prizine takılmadan çalınan türleri ifade eder. 1/4, 4/4 çello gibi tamboy ya da küçük ölçek arası boyutlara sahip orkestralarda tercih edilen çeşitlerinden biridir.
- Elektrikli viyolonseller bir elektrik prizine takılır, genellikle daha dolgun, daha yüksek bir ses üretir. Stüdyo kulaklığı ile dinlenebileceği için ev tipi çalışmalara da uygundur.
- Tam boyutlu bir enstrümana ek olarak, çok sayıda küçük ölçekli model vardır. Küçük ölçekli çalgılar 7/8, 3/4, 1/2, 1/4, 1/8 ve 1/10 boyutlarda üretilir.
- Karbon fiber çello viyolonsel, tam boyutludur, ancak çok sağlam malzemeden yapıldığı için diğerlerinin aksine kornişleri bulunmamaktadır. Dayanıklı olduğu için popüler türlerden biridir.
Çello Özellikleri
Viyolonseller birçok farklı şekillerde, markalarda, modellerde ve boyutlarda gelir. Bunlar tipik olarak başlangıç, orta, icracı, üst sıra olmak üzere dört seviyede sınıflandırılır. Başlangıç seviyesi olarak daha basit bir şekilde üretilen çello özellikleri arasında, alt tellerinin olması, kolay akord edilmesi ve akordun uzun süre bozulmaması bulunur. Aynı zamanda çalındığında serbestçe tepki veren telleri ve iyi durumda uygun (yay) arşesinin bulunması da bu özellikler arasında sayılabilir. Yüksek perdeden ses üretemezler, ancak yeni başlayanlar için oldukça dayanıklıdırlar. Orta düzey çello çeşitleri akçaağaç ağacından yapılır, çellistlere açık, net, temiz bir tonla daha büyük, daha dolgun bir ses verir. Yüksek kaliteli yaylar, çellistin tepki süresini hızlandırır. Bu nedenle, ortaokul, lise orkestra öğrencileri arasında popülerdir.
Çellistler için üretilen klasik viyolonsel çeşitleri ise genellikle el yapımıdır. Bu enstrümanlar zengin, hoş bir ton üretir. Performans viyolonselleri hem lise hem de üniversite müzik programlarındaki müzik öğrencileri için uygundur. En üst düzey olanlar, nihai enstrümanı oluşturmak için üreticinin en iyi malzemelerini, özelliklerini ve uzmanlığını bir araya getirir. Bu güzel enstrümanlar öncelikle profesyonel müzisyenler, yüksek lisans düzeyindeki müzik öğrencileri, üniversite profesörleri, senfoni üyeleri tarafından kullanılır. Klasik viyolonsel modelleri başlangıç - orta seviye için yeterli özelliklere sahiptir. Ağaç ve tel yapısı gibi değişken viyolonsel özellikleri daha üst seviyelerde karar verilebilecek ufak nüanslar sağlayabilir. Boy uzunluğuna göre seçilebilen boyutlar ise kolay kullanım sağlar, daha kolay kavranır.
Çello Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Doğru viyolonseli seçmek, kullanım rahatlığı ve yüksek verim sağlayabilmesi açısından son derece önemlidir ve dikkat gerektirir. Enstrüman tipik olarak klasik ya da senfonik müzik için ayrılmış olsa da bazı metal grupları enstrümanın sesini elektriklendirmek için yardımcı aksesuarlar ekleyerek kullanır. Ancak türü ne olursa olsun bir çello alırken dikkat edilmesi gerekenler şu şekilde sıralanabilir:
- Enstrüman telleri naylon, çelik olmak üzere iki türden oluşur. Naylon teller esnek, kopmaya dirençli iken çelik teller ise daha yüksek ses üretir. Böylece başlangıç - ileri seviyelerde farklı tellere odaklanılabilir.
- Üst kısım ladin ağacından yapılmalı ve daha fazla görsellik, sağlamlık için yanlarda, sırtta, boyunda akçaağaç kullanılmalıdır. Daha kaliteli daha sağlam ağaçlardan da üretilebilen enstrüman fiyatları değişkenlik gösterebilir, ancak her tür ağacın özelliği farklıdır.
- Viyolonseller, çellistin rahat kullanabilmesi için farklı boyutlarda üretilir. Bu nedenle rahat kavranabilen ve çalarken rahatsız etmeyen bir modele karar verebilirsiniz.
- Ağaç, fiberglas ya da karbon fiberden yapılan yaylar, kalite olarak farklı olsa da ses üretimi tellere bağlı olduğu için rahat kavranabilen bir yay seçimi yapılabilir.
- Diğer tüm enstrümanlarda olduğu gibi viyoloyu hasardan koruyacağı, genel sesi iyileştireceği için uygun aksesuarları satın almak çok önemlidir. Yaygın aksesuarlar arasında stantlar, dolgulu taşıma çantaları ve uç pimleri bulunur.
- Kişisel zevklerinize göre renk desen seçebilir, klasik ahşapların yanı sıra renkli çello veya beyaz çello satın alabilirsiniz.
Çello Fiyatları
Malzemesine, boyutuna, tellerine, pimlerine, markasına, renklerine ve daha pek çok tasarım detayına göre değişen çello fiyatları, her kullanıcının bütçesine uyum sağlayan aralıklarla sunulur. Daha basit üretilen, daha az ses üreten ancak son derece dayanıklı olan başlangıç çello fiyatları ise klasik çello modellerine göre daha uygun fiyatlarla listelenir. Küçük, orta ve tam boylarda sunulan viyolonsel fiyatları, ladin, akçaağaç gibi klasik ya da abanoz, gül ağacı gibi özel ağaçlara göre de değişkenlik gösterir. Hemen her öğrencinin bütçesine uyum sağlayan ve alternatifler sunan, 11-13 yaş aralığına hitap eden 3/4 çello fiyatları da oldukça uygundur. En ucuz çello fiyatları ve enstrüman amfisi çeşitlerini bulabileceğiniz Akakçe sayesinde fiyat sıralamaları, marka filtrelemesi yapabilir, böylece bütçenize, en önemlisi de boyunuza uygun çello modelini satın alabilirsiniz.