Planya
Ahşap işleme ile uğraşan marangozların en sık kullandığı aletlerden biri olan planya bu alandaki en popüler cihazlar arasında yer alır. Pah kırma ya da kertik açılması işlemlerine ek olarak ahşap yüzeylerin üzerinde çalışma yapılmasını sağlayan bu aletle rekabet edebilecek başka bir cihaz yoktur. Çünkü bu tip bir cihaz ile işlemler daha hızlı ve kolay bir şekilde yapılabilir. Farklı planya çeşitleri modeline göre çok yönlü işlem yapabilme olanağı sağlar. Geniş bir motor gücü ve model aralığıyla fiyatlar tüm bütçelere hitap eder. Boş zamanlarını değerlendirmek isteyen birçok kişi marangozluğa soyunarak bu işte ustalaşmak ve yaratıcılığını ahşap işlemede göstermek ister. Ahşap işleme işine yeni başlayanlar için “Planya nedir, planya makinesi ne işe yarar?” veya “Planya nasıl kullanılır?” gibi soruların yanıtlanması gerekir. Yapı market kategorisinde yer alan kaynak makinesi, iş eldiveni, tezgâh gibi aklınıza gelebilecek hesaplı elektronik el aletleri ve iş malzemelerini farklı markaların fiyat listesiyle Akakçe’de bulabilirsiniz.
Planya Nedir ve Nasıl Çalışır?
Kesici bıçaklarla ahşap veya talaş kesmek suretiyle rendeleme işlemi yapılan aletlere planya denir. Planya, testere ile ahşap malzemenin kabaca kesilmesinin ardından materyali işlemek için kullanılır. Gerekli görüldüğünde cumba ve yüzey açma gibi çok sayıda işlem için tasarlanmış bu makine şerit testereden sonra en sık kullanılan marangozluk aletleri arasında yer alır. Planya kullanımı marangozların işlerini oldukça kolaylaştırır. Ahşap yüzeyleri planyalama işlemiyle düzeltebilir ve malzemenin kalınlığını ayarlayabilirsiniz. Planya ile ahşap yüzeylerden ince bir katman yontabilirsiniz.
Bunun yanında bu aletlerle pencere ve kapıların köşelerini pahlayabilir ve malzemede oluk açabilirsiniz. Cihaz marangozlukta rendeleme için kullanılan kesici tığa sahip cihazların en büyüğüdür. Marangozların atölyelerinde kullandığı ve geniş alan kaplayan cihaz düz bir tezgahın ortasında yer alan açıklığa yerleştirilmiştir ve makine çevresindeki kesici bıçak, takılmış olduğu döner bir silindir üstünden geçen ağacı yontar. Planya cihazlarının farklı özelliklere sahip olarak metal işleyen çeşitleri de vardır. Bu cihazlar mekanik atölyelerde kullanılır ve gidip gelen yani adına vargel denilen bir hareketle çalışarak kafasındaki bıçakla metal materyaldeki talaşları tasfiye ederek bunları işler ve kanallar açar.
Ahşap materyali işlemek için kullanılan marangoz planyalarında motor ile oluşturulan güç kayışlarla kesici bıçağa aktarılmış olur. Bıçak yatay dönüş yaparak uygulama yapılacak parçadan talaş tasfiye ederek kesim yapar. Bıçağın önünde ve arkasındaki hareketli tablalar talaşların kalınlığını ayarlar. Bu tablalardan öndeki talaş miktarını, arkadaki de kalınlığı ayarlar. Bu cihazlarla öncelikle ahşap materyalin geniş yüzeylerine rendeleme işlemi yapılır ve ardından geniş yüzeyi sipere yaslayarak dar olan kısımlar 90 derece dik açıyla rendelenir.
Planya Çeşitleri Nelerdir?
Farklı özelliklere sahip planya çeşitleri vardır. İşlem yapılacak ahşap malzemenin boyutuna ve genişliğine göre uygun olan çeşidi kullanmak önem taşır. El cihazları; mini planya ya da portatif planya olarak adlandırılır ve marangozluk için en sık kullanılan aletler arasında yer alır. El planyası manuel olarak çalışır ve bu aletin kullanımı esnasında çok fazla beden kuvvetine ihtiyaç duyulmaz. Küçük çapta ahşap işleme projeleri için el planyası tavsiye edilir. Ahşap yüzey alete yerleştirilir ve çok fazla güç harcamadan ufak planyayı ilerletmek gerekir. Aletin motoru cihazın iç kısmında bulunur ve cihaz düğmeye basılarak çalıştırılır. Bu işlemden sonra ahşap talaşları malzemeden ayrılır. Makinenin ön bölgesinde cihazı sağlam bir şekilde kontrol edebileceğiniz bir topuz yer alır. Bu topuz yardımıyla çok fazla kuvvet uygulamadan makine yönlendirilir.
Tezgâh üstü planya, mini planya, 4 fonksiyonlu planya ve 5 fonksiyonlu planya gibi farklı çeşitlerde modeller bulunur. Çok fonksiyonlu modeller testere, matkap ve tezgah işlevlerini bir cihaz içinde toplar ve kullanıcılarına kolaylık sağlar. Jet planya kalınlık makinesi ise çok geniş bir tezgaha sahiptir ve büyük iş atölyelerinde kullanılan cihazlardandır. Bu tipte makinelerin geniş tezgahı sayesinde çok büyük ahşap plakalara kolaylıkla şekil verebilmek mümkün olur. Marangozlar büyük atölyelerde geniş ahşap materyalleri kesebilmek için farklı tezgah üstü planya çeşitlerini tercih eder. Bu aletlerin masa üstü planya ya da yatar planya şeklinde olanları da satışa sunulur. Yatay planya tezgahı veya dikey planya tezgâhı üzerinde büyük ahşap malzemelerin işlenmesi ve ince işçilik yapılabilmesi kolaylaşır. Çalışma prensibine göre planya elektrikli olabildiği gibi akülü ya da şarjlı planyalar da vardır. Bu makineleri Einhell, Max Extra, Bosch, Dewalt, Makita, Black Decker, Ryobi, Promax, Scheppach gibi markalar üretir.
Planya Makinesi Satın Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kaliteli bir planyayı daha düşük seviyeye sahip cihazlardan ayıran temel özellikler vardır. Bundan ötürü aleti satın almadan önce bazı teknik özellikleri ayrıntılı olarak incelemek önemlidir. Cihazın tipi ve modeli, motorun gücü, bıçak sayısı ve çeşidi, makinenin ağırlığı, kertik ya da talaş derinliği için cihazın genişliği dikkat edilmesi gerekenler arasındadır.
Alacağınız cihazın çeşidi çok önemlidir. Makinelerin farklı çeşitleri yapısal özelliklerine, çalışma prensiplerine ve tasarımlarına göre ayrılır. Marangozların ve ahşap işlemeciliğiyle uğraşanların sık olarak kullandığı bu aletleri satın almadan önceden motor gücüne, bıçak çeşidine özellikle dikkat edilmelidir. Planya kalınlık makinesinin önemli özelliklerinden biri motorunun gücüdür. Motor gücü planya kalınlık testeresinin verimini ve performansını belirleyen en temel özelliktir. Cihazın gücü ne kadar yüksekse alabileceğiniz verim doğru orantılı olarak artar. Motor güçlüyse sert ahşap materyallere daha rahat işlem yapılarak arzu edilen sonuca ulaşılabilmesi mümkün olur. Cihazın bıçaklarının kalitesi de ayrıca önemli bir konudur. Kaliteli sert metal ile yapılmış ve çok bıçaklı bir makine ahşap keserken diğerlerine oranla daha güçlü performansla çalışır. Aslında birçok markanın ürettiği modellerde jilet bıçaklar bulunur. Jilet bıçak ile ahşap malzemenin bir tarafının keskinliğini azalttıktan sonra körelmiş taraf döndürülür ve böylelikle bıçağın diğer kısmıyla alet çalıştırılır. Bıçağın iki tarafı da körelirse bunları değiştirmelisiniz. Modellerin bazıları yedek bıçaklarla satışa sunulur.
Alet ne kadar genişse tek seferde kesilebilecek yüzeyin alanı artar. Ancak çok geniş bir cihaz her durumda en iyisi değildir. Örnek vermek gerekirse pencere ya da çerçeve keserken dar bir cihazdan daha iyi verim alabilirsiniz. Bu aletlerin tabla yüksekliği 70-75 cm, boyu 100 cm ila 250 cm arasında olmalıdır. Tabla genişliği 25 cm ile 60 cm arasındaysa cihazın verimi artar. Tabla genişliğine göre planya 40’lık ya da 20’lik olarak adlandırılır. Makineler kolay ve doğru kullanılabilmesi için çok fazla ağırlığa sahip olmamalıdır.
Planya Makinesi Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Cihazla çalışırken verim alabilmek için bazı ipuçlarına ve püf noktalarına hakim olunmalıdır. Aynı zamanda iş güvenliğine de dikkat edilmeli ve gerekli ekipman temin edilmelidir. Bunlardan en önemlileri şu şekildedir:
- Çalışılan ortam her şeyden önce temiz ve aydınlık olmalıdır. Bu sayede tamamıyla yapılacak işleme odaklanabilirsiniz.
- Yaralanmalara karşı en uygun koruyucu donanımı kullanmak gerekir. İş eldiveni, bot, kulaklık, maske ve gözlük kullanımı güvenliğinizi artırır.
- Planya makinesi kullanırken işleme başlamadan önce cihaz, ahşap üzerine düz olarak yerleştirilmelidir. Cihazı çalıştırdıktan sonra ahşabın üzerine yerleştirirseniz arzu edilen sonucu alamazsınız.
- Makineye aşırı baskı uygulamamak gerekir. Aletin basıncı hassas malzemelerin kalınlığını inceltmeye yetecek düzeydedir. Eğer alete çok sıkı bastırırsanız materyal aşırı derecede incelir ve istenilmeyen sonuçlara yol açılır.
- Makineyle çalışırken bıçakların keskin olmasına dikkat edilmelidir. Bıçaklar körelirse hassaslık bozulur ve malzemede pürüzler oluşur.
En Uygun Fiyatlı Planya Modelleri
Cihazların fiyatları üretimde kullanılan teknolojiye göre çeşitlilik gösterebilir. Bunun yanında farklı tipte makine tezgahı çeşitleri bulunduğu için planya fiyatları kullanım şekline göre değişebilir. Yatay planya tezgahı ya da dikey planya tezgahı gibi çok büyük genişliğe sahip jet planya tipinde makineler kapsamlı iş yapılan atölyelerde kullanılmak için tasarlanır. Bu tipte olan makinelerin fiyatları ufak cihazlara oranla çok daha yüksek olabilir. Bıçağı daha kaliteli ve dayanıklı modeller bu özelliklerinden ötürü fiyatlarda farklar yaratır. Bunun yanında motor gücü de performansı doğrudan etkilediği için fiyatlarda çeşitliliğe sebep olur. Yapı market kategorisi altında çalışma tezgahı ve planya gibi çok sayıda ürünü Akakçe’de avantajlarla ve fiyat listesi ile bulabilirsiniz. Kaliteli ve ucuz planya çeşitlerini fiyat karşılaştırması yaparak inceleyebilirsiniz.