Kuru Akü
Kesintisiz veya yedek enerji ihtiyacı için elektrik enerjisini depolayan, gerektiğinde kullanılmasını sağlayan akülerin bir çeşidi olan kuru akü, yaygın olarak kullanılan bir güç kaynağıdır. İçindeki hücrelerde sıvı bir elektrolit bulunmadığından bu adla anılan kuru aküler sahip olduğu özellikler sebebiyle bakım gerektirmediği için bakımsız akü olarak da adlandırılır. Bakım gerektirmemesi gibi pek çok avantaja sahip olan kuru akü, çeşitli sektörlerde farklı amaçlarla kullanılır. Farklı markalar tarafından değişen ihtiyaçlara cevap verme kapasitesine sahip pek çok kuru akü modeli satışa sunulur. Kesintisiz veya yedek enerjiye ihtiyaç duyulan hemen hemen her cihaza uygun bir modelini bulmanın mümkün olduğu kuru aküler, kullanım ömürleri ve şarj edilme durumları ile de dikkat çeker. Sağladığı faydalarla ön plana çıkan kuru akü modellerini Akakçe ile inceleyebilirsiniz.
Kuru Akü Nedir?
Hücrelerinde sıvı halde asit bulunmayan ve kullanım süreci boyunca su veya asit eklenmesine ihtiyaç duymayan kapalı akülere kuru akü denir. “Kuru akü nedir?” diye soranlara kısaca bu cevap verilebilir. Teknik adları VRLA (Valve Regulated Lead Acid-Valf Ayarlı Kurşun Asit) veya SLA (Sealed Lead Acid-Kapalı Kurşun Asit) aküdür. Kullanım sürecinde su veya asit eklemeye ihtiyaç duyulmaması nedeniyle bakımsız akü de denir. Şarj ve deşarj işlemleri sırasında gaz çıkışı valflerle kontrol altına alınmıştır. Kuru akü pek çok özelliği ve faydası ile sıvı akülerden ayrılır. İçerisinde herhangi bir sıvı asit bulunmadığı için asit taşması ya da sızması veya gaz sızıntısı riski bulunmaması en dikkat çekici kuru akü özellikleri arasında yer alır. Bu sayede bir yerden bir yere nakledilirken veya hareketli cihazlar içinde kullanılırken, sarsıntı ve titreşimlere en dayanıklı akü çeşitleri arasında yerini alır. “Kuru akü ne demek?” diye soranlar ürünün çeşitleri hakkında da bilgi sahibi olmalıdır.
Kuru Akü Çeşitleri
Kuru aküler üretimlerinde kullanılan teknoloji ile bünyelerinde bulunan düzenekler dikkate alındığında iki çeşide ayrılır. AGM (Absorbent Glass Mat) akü yani elektroliti cam seperatörlere emdirilmiş akü adı verilen birinci çeşit kuru akü içinde mikro gözenekli cam elyafa emdirilmiş elektrolit bulunur. Çalışma sıcaklığı -20 °C ile +60 °C arasındadır. Savunma sanayi için geliştirilen bu kuru akü tipi, zamanla yapılan Ür-Ge çalışmaları sayesinde otomotiv sektöründe de sık kullanılan aküler arasına girmiştir. Start-Stop sistemi gibi anlık yüksek akım çekimine ihtiyaç duyan sistemlerle çalışan ve elektrik üreten frenleme teknolojisine sahip yeni nesil araçlarda da kullanılır. Motor kapalı iken araçların elektrik enerjisi tüketen birimlerine güvenli bir şekilde gerektiği kadar enerji verir. Gerektiğinde çok kısa bir süre içinde gerekli akımı çekerek motoru tekrar çalıştırır. Start-stop özellikli manuel vitesli bir aracı olanlar AGM akü ve debriyaj fiyat ve özelliklerini inceleyebilir.
Jel akü ise ikinci kuru akü çeşididir. Jel aküler, içinde silika ile karıştırılarak jel haline getirilmiş elektrolit bulunan akülerdir. Tamamen bakımsız ve tam kapalı olan bu kuru akü çeşidinde dışarıya gaz çıkışına sadece acil durumlarda izin verilir. Gaz çıkışı valflerle regüle edilir. Derin deşarja, sık şarj-deşarj işlemine uygun uzun ömürlü bir kuru akü tipidir. 50 watt/kg enerji yoğunluğu bulunan jel aküler de -20 °C ile +60 °C arasında çalışma sıcaklığına sahiptir. Bu özelliklerinin yanı sıra ağır çevresel koşullarda bakıma ihtiyaç duymadan çalışabilme özelliğinin bulunması pek çok uygulamada kullanılmasını sağlar. Tekne, karavan, tekerlekli sandalye uygulamaları, rüzgar ve güneş enerji sistemleri gibi yenilenebilir enerji sistemlerinde, enerji depolama çözümlerinde sıklıkla kullanılır.
Kuru Akü Şarj Edilir mi?
Akü çeşitleri arasında kararsız kalanların cevap aradığı soruların başında “Kuru akü şarj edilir mi?” sorusu gelir. Kuru aküler, şarj edilebilmesi için damla şarj yöntemi de denilen, hassas akım kontrolü sağlayarak akü sağlığı ve akünün güvenliğini önde tutan kaliteli bir kurşun-asitli akü şarj redresörü ile şarj edilmelidir. Bu da tercihen I-U (sabit akım / sabit voltaj) karakteristiği ile çalışan, yani akü boşken akımı otomatik olarak belli seviyede tutan, doldukça voltajı yükselten redresörler kullanılarak yapılabilir. 12 Volt’luk bir akü şarj olurken doğru akım voltajı üstündeki salınımlar 0.18 Volt’u aşmamalıdır. Dolmaya başlayan aküde voltaj yükselmesi durur ve sabit kalır. Akü doluluk oranı artarken çektiği akım düşer.
Kuru akü şarj edilirken sıcaklığını kontrol altında tutmak şarttır. Bu amaçla MCU adı verilen bir cihaz kullanılır. Trickle şarj da denilen damla şarj yöntemi sayesinde kuru akü daha uzun kullanım ömrüne sahip olur. Çünkü bu yöntemle kuru aküler sabit akım ve sabit voltaj altında şarj edildiğinden aküye zarar verici bir fiziksel süreç olan kristalleşme önlenmiş olur. Ayrıca kuru akü içinde yer alan hücrelerdeki sıcaklık seviyesinin yükselmesi engellendiğinden gaz çıkışı olmaz. Pek çok kuru akü güvenli bir şekilde şarj imkanı sunduğu için bu yöntemle şarj edilir. Tamamen boş bir akünün tam doluluk oranına ulaşma süresi redresörün akım kapasitesine bağlı olarak ortalama 3-4 saat ile 14-15 saat arasında değişir.
Kuru Akü Ömrü ve Bakımı
Kuru tip akü, uzun ömürlü akü çeşitleri arasındadır. Bu da kullanılmadan uzun süre rafta bekletilebildiği manasına gelir. Çünkü kendi kendine boşalma hızı yok denilecek kadar düşüktür. Tam dolu bir kuru akü ortalama 20°C sıcaklıkta kendi kendine yaklaşık 16 ayda yarı yarıya boşalır ve istenildiğinde kullanıma hazır halde bulunur. Ortam sıcaklığı boşalma hızında etkili bir faktördür. Eğer sıcaklık 30 °C ise tam dolu bir kuru akü 10 ay, 40 derece ise 5 ay muhafaza edilebilir. Boşalan akü tekrar şarj edilerek depolanmaya veya kullanmaya devam edilebilir. Raf ömrü 5 seneye kadar uzayabilen kuru akü çeşitleri de vardır. Ortam sıcaklığı kuru akü ömründe etkili olduğu için “Kuru akü ömrü ne kadardır?” sorusuna net bir cevap verilemez.
Peki boşalan kuru akü nasıl anlaşılır? Farlar giderek sönükleşmeye, marş sesi cılızlaşmaya başladığında kuru akü büyük oranda boşalmış demektir. “Kuru akünün bittiğini nasıl anlarız?” diye soranlara ise kontağı çevirdiğinde, motor hiç tepki vermediğinde cevabı verilebilir. Kuru akü bakımı nasıl yapılır?” sorusuna ise bu akülerin bakım gerektirmediği, fakat voltaj seviyesinin düzenli aralıklarla kontrol edilmesi gerektiği şeklinde cevap verilebilir. Kuru akü bakımı için veya başka bir sebeple üzerinde bulunan kapak benzeri emniyet tapalarını açmak için zorlanmamalıdır. Çünkü dış kabı açmaya çalışmak kuru akü için telafisi imkansız zararlar doğurabilir.
Kuru Akü Fiyatları
Kuru akü tipleri farklı amper ve voltaj seçenekleri ile kullanıcıların tercihine sunulur. Farklı kuru akü markaları tarafından online satışa sunulan çeşitlerin amper ve voltaj değerleri kullanıcıların seçimini etkiler. Ürün seçerken markanında önemli olduğunu düşünen kullanıcılar en iyi kuru akü markası için de araştırma yaparlar. Kullanıcıların seçimlerini etkileyen bir diğer husus da ürünün fiyatıdır. Kuru akü fiyatları marka ve teknik özelliklere göre değişir. Araba kuru akü fiyatları için araştırma yapan kullanıcılar da bu hususa dikkat etmelidir. Ürünün özelliklerini dikkatlice incelemek, benzerleri ile karşılaştırmak ve buna göre bir fiyat listesi oluşturmak gerekir. Filtreleme ve karşılaştırma araçları bu konuda yardımcı olabilir. Onlarca fiyat arasındaki en ucuz kuru akü fiyatları için Akakçe aracılığıyla inceleme yapılabilir. Egzoz fiyatları dahil aracınız için gerekli tüm yedek parça fiyatlarını online ortamda öğrenebilirsiniz.