Bakraç
Geçmişi asırlar öncesine dayanan bakraç, genellikle bakırdan yapılan ve hareketli bir kulpa sahip olan bir tür küçük kovadır. Helke olarak da adlandırılan bu kaplar, geçmişteki kadar olmasa da günümüzde de hem dekor amaçlı hem de işlevsel olarak kullanılır. Bakraçlar daha çok yoğurt mayalama ve saklama amacıyla kullanılan kaplardır. Çeşitli gıdaların pişirilmesi ve saklanması amacıyla da bakraç kullanılabilir. Bakraçlar yapıldığı malzeme, şekil, gövde üzerindeki desenler ve kulp tasarımı farklılıkları sayesinde kullanıcılara çok fazla alternatifin sunulduğu bir eşyadır. Farklı hacimlere sahip seçeneklerinin de bulunması ihtiyaç duyulan boyutta ürün seçmeyi mümkün kılar. Türkiye’nin farklı yörelerinde yöresel bakraç çeşitleri üretilir. Özellikle bakırdan yapılanlar bazı yörelerin el sanatlarının güzelliğini yansıtan sanat eserleri niteliğindedir. El yapımı bakraç çeşitleri dahil birçok ürün seçeneği arasından ihtiyacınıza ve zevkinize uygun olanı Akakçe aracılığıyla bulabilirsiniz.
Bakraç Nedir?
Geleneksel mutfak eşyalarına ilgi duyanlar “Bakraç nedir?” sorusunun cevabını arar. Bakraç, çok eski zamanlardan beri farklı metaller kullanılarak üretilen genellikle silindirik gövdeli, geniş ağızlı mutfak eşyalasıdır. Bu eşyanın diğer mutfak eşyalarından farkını anlamak isteyenler “Bakraç ne işe yarar” sorusunu sorarlar. Şekil olarak kovalara benzeseler de kullanım amaçları onlardan biraz daha farklıdır. Bu kaplar güveçler gibi genellikle yoğurt mayalamada, süt, ayran ve tereyağı gibi gıdaların saklanmasında kullanılır. Daha iyi mayalandığı ve daha lezzetli olduğu düşüncesiyle yoğurt mayalamada Anadolu’nun farklı yörelerinde uzun yıllardır özellikle bakraç tercih edilir. Yemek pişirme ve kiler kabı olarak da kullanımına rastlanır. Çoğu bakraç çeşidinde kovalarda olduğu gibi oynar bir taşıma kulpu bulunması çeşitli sıvıların, yemeklerin ve katı gıda maddelerinin gerektiğinde rahat bir şekilde taşınmasını sağlar.
Farklı Malzemelerden Üretilen Bakraç Çeşitleri
Bakraçlar gövde, kulp ve kapaktan oluşan mutfak eşyalarıdır. Üretimlerinde çoğunlukla metal kullanılır. Çok yaygın olmasa da ahşap, cam, plastik bakraç çeşitleri ile de karşılaşılır. Bakraç üretiminde kullanılan ilk metallerin tunç ve bakır olduğu bilinir. Bu metaller şekillendirmesi ve işlenmesi nispeten kolay olan malzemeler olduğu için el işçiliğiyle üretime oldukça uygundur. Özellikle bakır bakraç üzerine el işçiliğiyle desenler işlenerek oldukça estetik ürünler üretilir. Alüminyum, krom, çinko, çelik bakraç üretiminde kullanılan diğer metallerdir. Bu ürünlerin kulpları da farklı malzemeler kullanılarak üretilir. Kulpunun yapımında tek bir malzeme kullanılan bakraç modelleri olduğu gibi, tutak yerinde metal üstünde ahşap veya plastiğin kullanıldığı modeller de vardır. Kapaklar ise genellikle gövde ile aynı malzemeden üretilmekle birlikte gövdeden farklı malzemelerin kullanıldığı çeşitler de vardır. Cam kapak kullanılan paslanmaz çelik bakraçlar buna örnek olarak gösterilebilir.
Bazı bakraç çeşitlerinin üretiminde, kullanılan malzemelerin gıda ile temas ettiği iç yüzeyine farklı amaçlarla kaplamalar uygulanır. Bakırdan yapılan ürünlerin iç yüzeyinin kalayla kaplanması bu uygulamaya örnek olarak gösterilebilir. Bu kaplama hem bakırın korozyona uğramasını ve oksitlenmesini hem de bakırın kabın içindeki gıdaya doğrudan temasını engellemek amacıyla yapılır. Bu uygulamaya bir diğer örnek ise çoğunlukla krom ve çelikten üretilen bakraç yüzeylerine uygulanan emaye kaplamadır. Camsı görünüme sahip bir tür cila olan emaye ısıya dayanıklı, sağlam ve sağlıklı bir kaplamadır. Isı yalıtkanlığı da sağlayan bu malzemeyle kaplı modellere emaye bakraç denilir. Bakır bakraç modelleri başta olmak üzere metallerden yapılan tüm modellerin dış yüzeyinin oksitlenme nedeniyle parlaklığını kaybetmemeleri için de değişik kaplama maddeleri kullanılır. Nikel ve kalay bu amaçla en sık kullanılan kaplama malzemeleridir.
Birbirinden Şık Bakraç Seçenekleri
Bakraçlar işlevsel amaçlarını yerine getirirken göze de hitap etmeleri için değişik şekillerde üretilirler. Genellikle silindirik gövdeye sahip ağzı geniş kaplar olan helkelerin çoğunun gövdesi aşağıya doğru çan gibi açılır. Gövde, tabanla sert bir dönüş yaparak birleşir. İnce belli bakraç adı verilen hem tabanı hem de ağzı geniş olup da ortası daha dar olan modeller de vardır. Çok yaygın olmasa da bazı modellerde gövdenin ortası ağızdan ve tabandan daha geniştir. Yine çan şeklinde olup da gövdenin ağza yakın kısmında dar bir boğum yaparak daralmaya devam eden modellerle de karşılaşılır. Bakraç kapakları da değişik şekillerde üretilir. Bazı kapaklar tamamen düz bir şekilde bazıları ise bombeli olarak üretilir. Kapakların tutakları da farklı şekillerde üretilerek bakraç almak isteyenler için ürün seçenekleri oluşturulur.
Bakraç gövdeleri, kapakları ve kulpları sade veya süslü olarak üretilir. Özellikle gövdeleri üzerindeki desenler sayesinde göze oldukça hoş gelen modeller bulunur. Bakır ve emaye bakraçlar bu modellerin başında gelir. Gövde ve kapaklarına işlenen el işçiliği desenler bakırdan üretilenlerin oldukça popüler olmasının nedenleri arasında sayılabilir. Bu ürünlerin üzerine Trabzon, Gaziantep, Kahramanmaraş ve Erzincan dahil birkaç ilde yetişen zanaatkarlar tarafından o illerin adıyla anılan oldukça güzel el işçiliği desenler işlenir. Eskitme yöntemi kullanılarak otantik görünüm kazandırılan metalden yapılma helkeler de bulunur. Emaye bakraçlar ise fabrikasyon olarak baskı yöntemiyle desenlendirilir. Bakraç kapakları için de gövdenin süslenmesine benzer yöntemler uygulanır. Fakat kulplar, kapakların ve kulpların tutakları için farklı yöntemler kullanılır. Döküm ve ahşap kulpların oyma tekniği ile desenlendirilidiği, tutakların hilal, yıldız, geyik gibi cisimlerin şeklinde yapıldığı ürünler bunlara örnek olarak gösterilebilir.
Kullanışlı Bakraç Modelleri
Bazı bakraç modellerinde oynar bir kulp yerine kazanlarda olduğu gibi iki tarafta sabit taşıma kulpu yer alır. Özellikle kovalardaki gibi oynar bir taşıma kulpu bulunan bakraçlar gıdaların uzak bir yere elle taşımak zorunda kalındığı durumlarda tercih edilebilir. Üreticiler kullanıcılara çeşitli hacim seçenekleri de sunar. Özel üretim olanlar hariç 7 litre hacme kadar büyük bakraç bulabilmek mümkündür. 5 litre bakraç en sık kullanılan seçeneklerdendir. Bazı satıcılar kullanıcılara 0,5 litre, 0,75 litre ve 1 litrelik ürünlerden oluşturulan setler gibi seçenekler de sunar. Bazı emaye kaplamalı seçeneklerde bir büyük boy bakraç, yanında küçük mayalama kapları ile birlikte satışa sunulur. Nikah şekeri süslemesinde kap olarak kullanılabilen 2-3 cm boyutlarında mini bakraç çeşitleri de vardır.
Bakraç Fiyatları
Kullanıcılar bütçeleri dahilindeki en kaliteli bakraç çeşidini bulup satın almak için araştırma yapar. Bunun için öncelikle fiyatları belirlenen bütçe dışında kalan ürünleri çeşitli fiyat filtresi araçlarıyla elemek gerekir. Paslanmaz çelik bakraç fiyatları en çok araştırılanlar arasında yer alır. Hacim, malzeme, desen ve kaplama çeşidi gibi kriterlere uyan ürünlerin diğerlerinden ayrılabilmesi için satışta olan seçeneklerin tüm özelliklerini dikkatli bir şekilde incelemek gerekir. Bakraç fiyatları incelenmesi gereken bu özelliklere göre belirlenir. Bakır bakraç fiyatları için yapılan araştırmada diğer malzemelerden yapılanların elenmesi kolaylık sağlar. Bu amaçla da özellik filtreleri kullanılabilir. Alüminyum bakraç fiyatları için araştırma yapmak isterseniz malzemeye göre filtreleme yaptıktan sonra incelemenize hacim veya bir başka özelliğe göre devam edebilirsiniz. Bakraç kullananlar tarafından yapılan yorumlar okunarak ürünler hakkında daha fazla bilgi edinilebilir. İhtiyaca uygun en ucuz bakraç çeşidini bulmak için Akakçe aracılığıyla incelemeler yapılabilir. Dilerseniz sahan fiyatları için de incelemeler yapabilirsiniz.