Azotlu Gübre
Azotlu gübre, tarımda yaygın olarak kullanılan maddeler arasındadır. Toprak veriminin artırılması ve bitki gelişimi için kullanılır. Toprakta bulunan azot miktarının az olduğu durumlarda gübre takviyesi yapılarak verimin artırılması amaçlanır. Amonyum sülfat, amonyum nitrat gibi birkaç farklı çeşit halinde üretilir. Kükürt, azot, kalsiyum gibi farklı elementler değişik oranlarda karıştırılarak hazırlanır. Yılın belirli zamanında toprağa uygulanır. Azotun toprakta fazla veya eksik olmasının tarım açısından belirli avantajları ve dezavantajları olabilir. Bu nedenle, ürünü toprağa vurmadan önce çiftçiler toprak tahlili yapar. Tahlil sonucuna uygun olan azotlu gübre çeşidi seçilerek uzmanların önerdiği miktarda ve zamanda uygulaması yapılır. Gübre hem toprak hem de bitkiye faydası ile öne çıkar. Birçok farklı tarım ürünün yetiştirilmesinde kullanılır.
Azotlu gübreler, çay, pirinç, patates yetiştiriciliği gibi farklı uygulamalar için tercih edilir. Amonyum sülfat, amonyum nitrat, üre, kalsiyum amonyum nitrat gibi farklı çeşitlerle üretilir. Her çeşidin içerisinde kullanılan elementlerin katkı oranları ve türleri değişiklik gösterir. Ürünün az veya gereğinden fazla kullanılması durumunda çiftçiler bazı sorunlarla karşılaşabilir. Ancak, doğru doz ve uygulama ile yapılan takviyelerde azotlu gübreler, bitkiler üzerinde birçok faydaya sahiptir. Özellikle, bitkilerde gövde ve yaprak gelişimini destekleyerek büyümesi üzerinde etkili olur. Bitkilerin büyümesi sırasında temel fizyolojik fonksiyonlarını yerine getirmesi için kökleriyle topraktan azot temin etmesi gerekir. Toprakta azot miktarının az olması durumunda bu ihtiyaç takviye gübreler ile sağlanır. Bu nedenle, tarım için azotlu gübreler önemli bir katkı maddesidir.
Azotlu Gübre Çeşitleri
“Azotlu gübre nedir?” ve çeşitleri nelerdir soruları ziraat alanında sıklıkla araştırılır. Azotlu gübre toprağın azot oranını dengelemek için kullanılan ve mahsulün verimini artıran katkı maddesidir. Azotlu gübre birçok farklı çeşitte üretilerek piyasaya sunulur. Her tür içerisinde kullanılan elementler farklıdır. Kalsiyum, kükürt, azot gibi elementler farklı oranlarda karıştırılarak gübre çeşitleri hazırlanır. Yaygın olarak bilinen azotlu gübre türleri amonyum sülfat, amonyum nitrat, kalsiyum nitrat, kalsiyum amonyum nitrat (can, kan), amonyum karbonat ve üre olarak sıralanabilir. Azotlu gübre türlerine göre maddenin rengi, yapısı, kullanım yeri ve şekli, uygulanabileceği tarım ürünü, faydaları ve özellikleri değişebilir.
Azotlu gübre çeşitleri, farklı şekillerde uygulanabilir. Bazı çeşitler her tarım ürününde kullanılabilirken, bazıları pirinç gibi sulu tarıma uygulanmaz. Bunun yanı sıra, bazı türler asidik özelliğe sahiptir. Bunlar toprağın asitliğini artırıcı etki yaparken, bazı türler nötr etkiye sahiptir. Ürünün çeşitleri beyaz, kahverengi veya gri gibi farklı renklerdedir. Ayrıca, toz, kristal veya taneli yapıda olabilir. Toprakta az olan elementlere göre azot kükürt, azot kalsiyum gibi farklı elementlerle üretilir. Toprakta kükürt azotu artırmak için amonyum sülfat, kalsiyum ve azotu artırmak için de kalsiyum nitrat gibi farklı çeşitler tarımda uygulanabilir. Azotlu gübre tavsiye için uzmanlardan bilgi alınarak farklı çeşitlerin uygulaması gerçekleştirilebilir. Bahçenizdeki büyük bitkiler için saksı modellerine de ihtiyacınız olabilir. Saksı fiyatları üzerine inceleme yaparak bütçeniz için en uygun olan ürünleri belirleyebilirsiniz.
Azotlu Gübre Özellikleri
Tüm çeşitler azot oranı, üretildiği elementler, faydaları ve özellikleri bakımından birbirinden farklıdır. Tarımda can veya kan olarak bilinen, azotlu gübre çeşitleri arasında en çok kullanılanlardan birisi de kalsiyum amonyum nitrattır. Açık kahverengi veya gri renklidir. Toprağın pH derecesini etkilemez, nötr bir etkiye sahiptir. %25 oranında azot içerir. Amonyum nitrata kireç katılarak elde edilir. Amonyum karbonat da piyasada yer alan azotlu gübreler arasındadır. %17 oranında azot barındırır. Azotlu gübreler içerisinde yaygın bilinen çeşitlerinden birisi de üredir. Azot oranı diğer alternatif çeşitlere göre daha fazladır. Birim miktarı açısından da muadillerine göre uygun maliyeti ile dikkat çeker. Yapısında %46 oranında azot içerir.
Amonyum sülfat, %21 oranında azot içerir. Bitkinin ekimi sırasında, sonrasında veya üst gübre olarak farklı şekillerde uygulanabilir. Kükürt ve azotun az olduğu topraklarda her iki elementin tamamlanması için kullanılır. Asidik özelliğe sahip olduğu için toprağın asitliğini artırabilir. Sulu tarımlarda daha fazla tercih edilir. Gereğinden fazla kullanılması toprakta kükürt oranını yükseltebilir. Amonyum nitrat %33 oranında azot içerir. Kristal, toz veya taneli yapılarda üretilir, suda kolay çözünebilir. Pirinç üretimi hariç tüm tarım ürünlerinde kullanılabilir. Kalsiyum nitrat ise hem azot hem de kalsiyum elementleri ile üretilir. Bünyesinde %15 oranında azot içerir. Beyaz renkli ve taneli yapıdadır. Hem kalsiyum hem de azot ihtiyacının karşılanması için kullanılır.
Azotlu Gübre Nasıl Kullanılır?
Azotlu gübre, üst gübre olarak da ifade edilir. Toprakta azot kaybı gerek fazla ısıdan buharlaşma şeklinde gerekse elementin toprak yüzeyinde kalması halinde yağmur veya sulama ile gerçekleşebilir. Bu nedenle, bitkinin gereksinimi dikkate alınarak uygulaması yapılır. Üre gübresi uygulama sırasında kolaylıkla havaya karışabilen amonyağa sahiptir. Bu nedenle, toprağa karıştırılarak veya yağmurlardan önce uygulanarak kullanılır. Azotlu gübre türlerinden üre toprağın en az 5 cm derinine işlenerek uygulanmalıdır. Sık aralıklarla yetiştirilen arpa, buğday gibi bitkilere azotlu gübre uygulamalarında ise toprağa karıştırılmayan çeşitler yüzeye serpilerek kullanılır. Ancak gübre içerisindeki azotun uçarak havaya karışmaması için yağmurlu dönem öncesinde toprak yüzeyine serpilmelidir. Bu uygulamalarda genellikle can gübresi tercih edilir.
“Azotlu gübre ne zaman verilir?” sorusunun yanıtı tarım ürününe göre değişir. Tahıl ekiminde azotlu gübre olarak üre veya amonyum sülfat ekim sırasında kullanılır. Meyve ağaçlarında ise çoğunlukla sonbaharda veya çiçeklenmeden önce uygulaması yapılır. Püskürtme yoluyla ağaçların yapraklarına uygulanır. Sebzelerde de vejetasyon dönemlerine göre 1 veya 2 kere uygulama yapılır. Azotlu gübrenin yarım dozu ekimden 15 gün sonra, kalan yarısı ise ürün verdikten sonra bitkinin gövdesinden 5-10 cm uzaklıkta toprağa karıştırılarak gerçekleştirilir. Salatalık ekiminde ise ilk yarım doz ekim sırasında kalan yarım doz ise çapalama işleminden önce verilir. Tarım uygulamaları ve bahçe işleri için azot gübresinin yanı sıra bahçe dekorları gibi ihtiyaçlarınız da olacaktır. Bahçe dekorları, bahçenizi güzelleştirirken bitkilerinizin de sağlıklı olmasına fayda sağlayacak çeşitliliğe sahiptir.
Azotlu Gübre Faydaları
Azotlu gübrenin bitkiye faydaları oldukça fazladır. Azotun az olduğu topraklarda bitki yetiştiriciliği açısından verim azalır. Bitkinin temel ihtiyaçları arasında yer alan azot elementi, toprakta gübreleme ile artırılabilir. Azotlu gübre ile topraktaki element dengesi sağlanabilir. Azotun azlığı bitkinin cılız ve zayıf kalmasına, yeni sürgünlerinin azalmasına sebep olur. Azot eksikliğine bağlı olarak bitkinin enzim ve protein salgılaması azalır, gelişimi yavaşlar, zayıflar. Cılız kalan yaprak ve gövde sistemi bitkinin erken olgunlaşması, çiçek açması ve yaşlanması ile sonuçlanır. Tarım ürününün meyvesi de küçük olur. Dolayısıyla, tarımda verim düşer. Azotlu gübre ile bitkinin ihtiyacı karşılanarak takviye edilir. Böylece, bitkinin kök sistemi gelişerek su alımı hızlanır. Canlanır ve büyümesi, gelişmesi de sağlanır. Azotlu gübre sayesinde ürün verimi artar.
Azotlu gübrelerin özellikleri gereği fazla uygulanmasının zararı olur. Toprağın asitleşmesi, pH dengesinin bozulması gibi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle, yeterli dozlarda kullanılmalıdır. Uygulamalar için uzmanlar ve azotlu gübre kullananlar tarafından yapılan tavsiyeler dikkat alınabilir. Azotlu gübre yorumları doğru doz miktarının ve kullanım şeklinin bilinmesini de sağlar. En iyi azotlu gübre için uzman tavsiyeleri önemlidir. Azotlu organik gübre seçimi ile tarım veriminizi artırabilirsiniz. Gübrenin tarımda kullanılması için ilk adım ürünün temin edilmesidir. Akakçe aracılığıyla azotlu gübre çeşitlerine göz atabilirsiniz. Azotlu gübre en ucuz ve en pahalı fiyatları incelenebilir. Azotlu gübre fiyatları, türüne göre değişiklik gösterir.