Mengene
İçe doğru basınç uygulama yöntemiyle nesneleri sıkıca tutmaya yarayan veya bir tür sabitleyici olarak işlev gören mengeneler, birçok alanda kullanıma açık, çok yönlü bir araçtır. Elektrikli el aletleri içerisine giren yeni nesil türleri olduğu gibi daha basit yöntemler gerektiren el işlerinde de sıklıkla kullanılır. Mengene ağaç işleri ve marangozluk, metal işleme, delme, dosyalama, yapıştırma, boyama, ahşap işleri ve inşaat gibi alanlarda farklı kullanım yöntemlerinde değerlendirilir. Destek alınacak yüzeye yerleştirilerek kullanılabilmesinin yanı sıra mini mengene olarak taşınabilir boyutlarda da üretilir. Mengene satın alırken kullanım alanına göre hangi çeşidin uygun olacağına karar vermek, aracı uzun ömürlü ve işlevsel hale getirmenin önemli bir adımıdır.
Plastik, metal, demir, ahşap mengene çeşitlerinden her biri mekanik bir aparat olarak üzerinde çalışılan nesneyi sabitlemek için kullanılır. Çalışma prensibi bir çift kolla çalıştırılan kilitleme yöntemine dayanır. Bu nedenle kelepçe olarak da adlandırılan modelleri mevcuttur. Biri sabit diğeri hareketli olmak üzere vida ve manivela adlı aparatları, içeri ve dışarı öne sahip yivlerden oluşan birbirine paralel bir anatomiden oluşur. Sıkıştırma işlevini sağlayan bu aparatlar ile nesne doğru konumda tutularak başarılı sonuçlar elde edilir. Sıkışma derecesi kullanıcının veya makinenin hareketini tamamen engellemeyecek şekilde ayarlanır. Siz de Akakçe ile kaliteli mengene seçeneklerine göz atabilir, ihtiyacınız olan ekipmanlar arasında en uygun fiyatları karşılaştırma fırsatını yakalayabilirsiniz.
Mengene Nedir ?
Mengene nedir sorusunun yanıtı olarak, farklı alanlarda kullanılan birçok mekanizmanın sabitlenmesini sağlayan ürünlerdir denilebilir. Çalışma ortamı bir mengenenin kullanım amacı içerisinde iş parçasını sabitlemeye müsait olmalıdır. Gerek manuel gerek elektrikli mengene sahip olduğu mekanizma nedeniyle sabitleme işleminden sonra düzeltme veya işleme fonksiyonlarını yerine getirir. Bu fonksiyon, yapılan işte meydana gelebilecek bozulma oranını en aza indirmeyi hedefler. Nesne işlemin yapılacağı yüzeye yerleştirildikten sonra uygulanacak kuvvete karşı sabit kalmalıdır. Sabitlemeye sıra geldiğinde ev tipi mengene de oldukça basit bir sistemle iş görebilir. Çalışma sırasında uygulanan kuvvet ve bileşenlerin konumlandırma yöntemleri, nesnenin mengeneye karşı meydana gelecek sabitlenme derecesini belirler. İki parametre uyumlu olduğu ölçüde işinizi hatasız tamamlayabilir, amacınıza uygun yöntemi daha kolay şekilde seçerek uygulamaya başlayabilirsiniz.
Basit mengene sistemi doğrudan bir çalışma masasına veya tezgaha monte edilebilen sabit modüllerden meydana gelir. Sahip olduğu sıkıştırma modülleri yatay, açılı veya dikey plakalara monte edilebilir. Aynı zamanda hareketli mengene olarak farklı alanlarda ve yüzeylerde de kullanılabilir. Uyguladığı kıstırma kuvveti nedeniyle birlikte kullanılacak parçaların bükülme veya hasar görme riskine karşı rijit özelliğe yani şeklini koruyan bir yapıya sahip olması gerekir. Bir parçayı tutmak için gereken kenetleme kuvvetinin türü ve miktarı, parça üzerinde çalışan aletin kuvveti ve parça ile parçanın içinde konumlanma şekli tarafından belirlenir. Gereken sıkıştırma basıncı yalnızca parçayı konumlandırıcı özelliğe sahip ekipmanlara karşı tutmak için yeterli olacak şekilde ayarlanır.
Mengene Ne İşe Yarar ?
Bir iş parçasını sabit tutmak için kullanılan ve yaygın bir mekanik cihaz olan mengene kullanım alanı olarak birçok ahşap ve metal işleme veya diğer imalat uygulamalarında görev alır. Farklı mengene türleri farklı amaçlara hizmet eder. Mengene kullanım alanları ve fonksiyonları şu şekildedir:
- Döner taban uzun mengene, bir kez sabitlenmesi halinde dosyalama, yontma vb. gibi işlemleri herhangi bir yöne döndürerek tek sefer yapabilmenizi sağlar. Kısıtlı vaktin fakat işlenecek çok malzemenin olduğu durumlar için idealdir.
- Dereceli mengene sisteminde koldan gelen basınç kalkar kalkmaz yay yardımıyla alet bir önceki konumuna gelebilir. Bu sayede eğeleme, ufalama, kazıma vb gibi işlemleri gerçekleştirmek üzere kolaylıkla takılıp sökülebilir.
- V şeklindeki 90 derece mengene şekli itibari ile yuvarlak boruları ve çubukları kolayca tutarak yassı yüzeylerde çalışabilmeyi mümkün hale getirir.
- Makine mengenesi delme, frezeleme, kanal açma veya şekillendirme yapma amacıyla nesnenin sıkıca tutulması gerektiğinde kullanılır. Masaya sabitlemek için T cıvataları kullanılır.
- Ters mengene genellikle demirci dükkanlarında kullanılır. Dövme ve bükün gibi nalbantlık işlemlerinde tezgaha asılı olarak monte edilir.
Mengene Çeşitleri
Kullanım alanlarına göre değişkenlik gösteren birçok mengene çeşidi mevcuttur. Özellikle tezgah üstü mengene söz konusu olduğunda çalışma şekillerini ve birlikte kullanıldığı malzemeleri bilmek doğru ürün seçimi yapmanıza yardımcı olabilir. Mengene çeşitleri arasında:
- Ağaç işleme mengenesi olarak bilinen masa mengene türleri, biri sabit diğeri paralel hareket eden bir dizi çene ve nesneye sıkıca bağlı bir çeneyi diğerine doğru hareket ettirecek bir vida mekanizmasından oluşur. Masa üstü mengene dönebilen bir fonksiyona sahiptir.
- Boru mengeneleri taşınabilir özelliklerinden dolayı tripod standı ile birlikte kullanılabilir. Sıhhi tesisatta boruların kesim işlemleri sırasında diş açarken güvenli bir ortam oluştururlar. Sabit mengene türlerine göre atölye dışındaki projeler için de tercih edilebilir.
- Metal işleme mengeneleri kesme işlemi için metal parçaları ahşap yerine sabitler. Büyük boy mengene yumuşak çene kapakları sayesinde hassas işleri korumak için alüminyum, bakır, ahşap veya plastikten üretilir. Döner tabanı yuvarlak mengene olarak kullanılmasını sağlar.
Mengene Hangi Malzemelerden Yapılır?
Ağır hizmet tipi bir tezgah menemeninin ana gövdesi ve kızağı, mengenenin ağır iş uygulamalarına ve sık kullanımına dayanması gerektiğinden genellikle gri yada sfero dökümden üretilir. Kullanılan demirin türü her modele ve üreticiye göre değişkenlik gösterir. Her iki demir türünün de avantajları bulunur. Sfero döküm özelliklerini geliştirmek için ekstra elementlere sahip olabileceğinden genellikle gri demire bir alternatif olarak kabul edilir. Korozyon direnci ve çekme mukavemetini arttırmak amacıyla içeriğine bakır eklenen türleri mevcuttur. Dökme demir olarak da bilinen gri demir, basınç altındaki gücü ve yüksek dayanıklılığı ile bilinen bir malzemedir. En iyi mengene markası yüksek kalite döküm özelliklerine ve mengenenin kullanım amacına uygun dayanıklılığa sahip olmasına önem verir.
Mengene Fiyatları
Mengene fiyatları materyaline, türüne ve boyutuna göre değişen aralıklarda sunulur. Örneğin tezgah için üretilen mengene 100, 125, 150, 200 mm boyutlarında olabilir. Her boyut farklı bir nesnenin işlenmesine yönelik olduğundan farklı fiyatlandırmalara sahiptir. Aynı zamanda çoğu mengene ucuz ve pratik kullanıma sahiptir. Özellikle küçük mengene türleri hem taşınabilir hem de uygun fiyatlar içerir. Tezgah mengene fiyatları ise taşınabilir olanlara oranla daha farklı aralıklara sahip olabilir. Daha uzun süreli işleri tamamlayan bu mengeneler, amaca yönelik olarak daha donanımlı bir yapıda üretilir. Bu nedenle taşınabilir ve kısa süreli işler için üretilen modeller oranla fiyat aralıkları daha yüksek olmasına rağmen montaj işlemleri oldukça basittir.
Hassas projeler için üretilen metal işleme mengeneleri çelikten, dökme demirden veya her iki malzemenin bir kombinasyonunda yapılabilir. Döner tabanı sayesinde oldukça fonksiyonel olması fiyat aralıklarının da yükselmesiyle seyredebilir. Ağaç işleme mengeneleri ise kolay aşınabilen yapısından ötürü değiştirilebilen çenelere sahiptir. Kullanım sıklığına bağlı olarak ekstra maliyetleri bu tip mengene özellikleri ile değerlendirmek beklenmeyen harcamaların önüne geçmenize yardımcı olabilir. Hangi tip mengeneyi kullanacağınıza karar verdikten hemen sonra tamamlayıcı ekipmanlara da göz atmak isteyebilirsiniz. İş elbisesi fiyatları, mengene modelleri gibi ihtiyaç duyduğunuz pek çok ürünü Akakçe ile kıyaslayabilir ve kararınızı verebilirsiniz.